Wie stil blijft staan is over drie jaar uitgespeeld

Tijdens SOM’s Ronde tafel gaan ondernemers uit verschillende branches met elkaar in gesprek over zaken waar zij tegenaan lopen. Op dit moment kan het natúúrlijk maar over één thema gaan: innovatie en AI. Want dat je mee moet is duidelijk, maar hoe doe je dat? En wat levert het écht op?

In de vergaderruimte van PCA in Raalte nemen vijf ondernemers plaats aan een – hoe toepasselijk – echte ronde tafel. Maurice Tijs (PCA), Ralf Hovenga (Pan Oston), Ivo Nijboer (IB-Visie), Johnny Nijenhuis (Nijenhuis Truck Solutions) en Nico Neppelenbroek (Bajo Bouw & IJzerwerken) komen uit totaal verschillende branches, maar hebben een duidelijke overeenkomst: ze zijn allemaal op hun eigen manier bezig met innovatie en AI. Soms heel concreet, soms nog onderzoekend en experimenterend. Eén ding delen ze in ieder geval: de overtuiging dat ondernemers zich hiervoor niet kunnen blijven afsluiten.

Er gebeurt op dit moment natuurlijk ontzettend veel op het gebied van innovatie en AI. Sommige ondernemers voelen enthousiasme en nieuwsgierigheid, anderen vinden het spannend en weten niet zo goed wat ze ermee moeten. Wat is jullie gevoel?

Ralf: “Super spannend, super interessant en een mega kans. Innovatie is gruwelijk belangrijk. Als je als ondernemer niet aanhaakt, dan ben je over drie jaar uitgespeeld. Daarvan ben ik overtuigd. Stilstand is achteruitgang. Iemand noemde het laatst mooi ‘bedrijfsvoering van het frietkot’. Vandaag verkopen we patat, morgen ook en overmorgen ook. Als dat is wat je wil, moet je het vooral doen. Maar op den duur kijkt geen enkele klant meer naar je.”

Maurice: “Innovatie zit wel echt in het bloed van PCA, onze pay-off is niet voor niets ‘Slimmer, beter, sneller’. De huidige AI-stroom voelt voor ons als een hele toffe golf waar we op kunnen surfen. Als je terugkijkt in de tijd, zijn er een aantal grote milestones geweest. De introductie van de stoomtrein bijvoorbeeld en de massale doorbraak van elektriciteit. Ik denk dat AI ook in dit rijtje thuishoort, omdat het net zoveel – en misschien nog wel meer – invloed gaat hebben. Wij zien in ieder geval nu al dat de productiviteit, met name van de jonge jongens, erg omhooggaat.”

Nico: “Ja, dat het een kans is, is duidelijk. Zo zien wij het ook echt, maar we ervaren het ook wel als een zoektocht. Want waar begin je? Waar doe je goed aan? Wij zijn op zoek gegaan naar partijen die ons hierbij konden helpen, maar ze beloven je vooral allemaal gouden bergen. Wij hebben daarom gemerkt dat je het vooral zélf moet gaan uitzoeken.”

Johnny: “Ik word zó enthousiast van alle ontwikkelingen. Het kriebelt mij aan alle kanten. Ik kan helemaal niet programmeren, maar tegenwoordig vibe code ik mijn eigen programma’s in elkaar. Ik ben er zo hyped van dat ik er soms zelfs niet van kan slapen. Ik werk in mijn eentje en daardoor voelt het voor mij als de perfecte uitgangssituatie om hier maximaal gebruik van te maken. Ik kan er nu gewoon headfirst ingaan.”

Jullie zijn duidelijk enthousiast, maar er zijn ook genoeg ondernemers die zich bedreigd voelen. Die zich afvragen of deze ontwikkeling een vloek of een zegen is. Hoe kijken jullie daarnaar?

Maurice: “Dat snap ik heel goed. Voor ons is het ook een serieuze bedreiging. Klanten die licht gebruikmaken van onze software en die een slimme neef of een handige buurjongen hebben, zullen uiteindelijk zeggen: met AI klik ik zelf wel iets in elkaar. Ik voorzie dat kleine bedrijven zullen afhaken en dat wij juist gaan opschuiven naar de grotere bedrijven. We zien namelijk dat zij behoefte hebben aan ondersteuning, voorspelbaarheid, kwaliteit en borging. Aan een partij met expertise die hun vragen kan beantwoorden.” 

Ralf: “Het kan zeker een bedreiging zijn. En ik vind het ook spannend. Maar als je in die totale stresstand schiet, dan weet je zeker dat het fout gaat. Je zult iets moeten gaan doen. Ik kan je alleen niet vertellen wat dat precies is. Dat zul je zelf moeten gaan ontdekken. En dat is met elke innovatie hè? Vijftien jaar geleden kwam Amazon met de nieuwe winkelconcepten waarbij je gewoon de winkel in en weer uit kon lopen. Zonder kassa, helemaal niks. Dat was onze core business hè? Wat ga je dan doen? Een potje huilen en de tent dichtgooien? Je kunt ook zorgen dat je er onderdeel van wordt. Tegenwoordig zijn wij bezig met AI self-checkouts en AI vendingoplossingen.” 

Ivo: “Als het om innoveren gaat, moet je als bedrijf altijd proberen om minimaal 25 procent voor te lopen ten opzichte van je klant of concurrent. Met AI wordt dat gat nu misschien even wat kleiner, maar daarom moet je juist nu die innovatie op blijven zoeken. Ja, er zullen klanten zijn die bijvoorbeeld gaan bouwen aan hun eigen software. Er zullen er zeker ook een aantal in slagen, maar het gros zal nog steeds afhaken. Precies daar zit je kans. Als jij jezelf maar blijft ontwikkelen en de oplossing blijft vinden voor de problemen die er spelen. In de stress schieten en het overzicht verliezen gaat je niet helpen.” 

Alleen de grote vraag is natuurlijk: waar begin je? 

Johnny: “Met op enter drukken. Heel simpel. Ik merkte aan mezelf dat ik in het begin dacht: wat moet ik er precies mee? Maak die start daarom heel klein, heel pragmatisch. Sluit voor twintig euro een abonnementje af op Claude. Ga vervolgens naar Excel, voeg Claude als invoegtoepassing toe en ga letterlijk even achterover zitten. Het is magisch om te zien wat er dan gebeurt. Zodra je dat eenmaal hebt gedaan, snap je in een keer wat de potentie is en ga je vanzelf op zoek naar wat er nog meer mogelijk is.” 

Ralf: “Ik zie om me heen de worsteling die iedereen ermee heeft, want de dagelijkse business gaat ook gewoon door hè? De ontwikkelingen gaan zo snel dat het voor de meeste ondernemers lastig bij te houden is. Er is geen boekje waar je uit kunt lezen hoe je dit moet aanpakken. Je zult dus zelf op ontdekkingstocht moeten. Het heeft ons geholpen om specialisten te vragen om ons hierin mee te nemen. We wilden van hen leren, want uiteindelijk moeten we het zelf gaan doen.” 

Ivo: “Ik vind het fijn om twee verschillende tools te gebruiken. Gooi je vraag of probleem in allebei en kijk naar de twee oplossingen. Zo kun je echt gaan vergelijken: wat zint me wel, wat niet? Wat past bij mijn vraag? En wie in de markt kan dat op dit moment het beste?”